21. września 1583 r. król Polski, wielki książę litewski i książę siedmiogrodzki, Stefan Batory skierował mandat królewski do mieszkańców Będzina. W dokumencie król polecał będzińskim mieszczanom umożliwienie osiedlania się ludności żydowskiej w granicach murów miejskich, a także pozwalał na działalność handlową, mającą na celu zdobycie środków utrzymania.
Na miejskim rynku (obecnie plac Kazimierza Wielkiego) handel był prowadzony zarówno przez mieszkańców wyznających judaizm jak i ludność wyznania chrześcijańskiego. Mandat królewski Stefana Batorego z 1583 r. był pierwszym przywilejem porządkującym sytuację prawną ludności żydowskiej zamieszkałej w Będzinie. Oryginalny dokument nie przetrwał do naszych czasów. Prawa, swobody i powinności będzińskiej społeczności żydowskiej zostały potwierdzone przywilejami wydanymi przez późniejszych monarchów, m.in. Jana III Sobieskiego
w 1675 r., Augusta III Sasa w 1754 r. i Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1766 r.
Ilustracje: pieczęć opłatkowa króla Stefana Batorego uwierzytelniająca przywilej dla miasta Będzina wydany w 1579 r., ze zbiorów Muzeum Zagłębia w Będzinie; przywilej królewski dla Żydów będzińskich króla Jana III Sobieskiego z 1675 r., ze zbiorów Muzeum Zagłębia w Będzinie; przywilej królewski dla Żydów będzińskich króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1766 r., ze zbiorów Muzeum Zagłębia w Będzinie.
















