Z początkiem lutego 1905 r. w Zagłębiu Dąbrowskim rozpoczął się strajk powszechny. Wydarzenie to jest uznawane za początek rewolucji 1905 r. w naszym regionie.
Strajk był wynikiem wezwania polityków Polskiej Partii Socjalistycznej oraz Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy w odpowiedzi na wydarzenia w głębi Rosji. 22 stycznia w Petersburgu wojsko rozbiło pokojową manifestację robotniczą, co spowodowało nowe wystąpienia i protesty.

Fala rewolucyjna w Królestwie Polskim osłabła wiosną, ale niespokojna sytuacja nadal się utrzymywała. Z nową siłą wystąpienia wybuchły jesienią 1905 r. kilka dni listopada 1905 r. istniała nawet Republika Zagłębiowska. Władzom rosyjskim udało się spacyfikować wystąpienia dopiero w 1907 r.
Wynikiem rewolucji było m.in. powstanie związków zawodowych oraz wprowadzenie języka polskiego do szkół.

Ilustracja: Żołnierze 14 Pułku Kozaków Dońskich w Będzinie, pocz. XX w. Zbiory Muzeum Zagłębia w Będzinie.