Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu został ustanowiony w 2005 r. przez ONZ. 27 stycznia został wybrany jako data symboliczna, gdyż tego dnia w 1945 r. wojska radzieckie wkroczyły na teren niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau.

Kompleks był już wówczas częściowo opuszczony i zniszczony, gdyż Niemcy – przygotowując się do ewakuacji – wysadzili w powietrze trzy krematoria oraz magazyny, w których trzymano dobytek ofiar.
Wyzwolenia doczekało jedynie ok. 7,5 tys. osób, gdyż w ramach ewakuacji całej sieci podobozów, naziści zmusili do wymarszu ok. 56 tys. więźniów. Pozostałych, chorych i skrajnie wycieńczonych, pozostawiono samym sobie, jako niezdolnych do podróży.
Przyjmuje się, że w obozie w wyniku prowadzonej na niespotykaną dotąd skalę eksterminacji, życie straciło w sumie ok. 1,1 mln ludzi. Wśród nich znalazło się także wielu mieszkańców przedwojennego Będzina.
27 stycznia to także rocznica wyzwolenia naszego miasta spod okupacji hitlerowskiej.
Już 12 stycznia 1945 r. wojska radzieckie rozpoczęły nową ofensywę na froncie wschodnim, znaną jako operacja wiślańsko-odrzańska. W trzeciej dekadzie stycznia – w ramach operacji sandomiersko-śląskiej – żołnierze 1 Frontu Ukraińskiego marszałka Iwana Koniewa wkroczyli na teren Zagłębia Dąbrowskiego.
O godz. 2 w nocy 27 stycznia rozpoczął się atak 80 Dywizji Strzeleckiej pułkownika Dymitra Kuzmina na Gołonóg, gdzie Niemcy podjęli próbę obrony. Do godz. 5 rano hitlerowców zmuszono do odwrotu, a w kolejnych godzinach opanowano zarówno Dąbrowę Górniczą jak i Będzin.
W naszym mieście ustanowiono komendanturę wojenną, którą kierował major Połowkin. Po przekazaniu władzy administracyjnej Polakom, 4 lutego pierwszym prezydentem miasta został mianowany Roman Nowak.
Ilustracja: Głaz upamiętniający żołnierzy walczących o wolność Będzina i okolic w latach 1939-1945. Plac Kardynała Lustigera w Będzinie.